Wieczorami jej elastyczne pędy gną się na wietrze, który niesie po okolicy jesienne szepty. Gdy wzywa czarodziejska leszczyna, nie można nie podążyć za jej wołaniem. „Dalej, śmieszki, na orzeszki, dalej razem w las! Już leszczyna się ugina, woła, woła nas.” /M. Konopnicka/

NIE TYKO LEŚNA LESZCZYNA

Gdzie szukać leszczyn? Oto 3 miejsca, gdzie możemy je obejrzeć:

LAS

Leszczynę spotkamy w lesie. W europejskich lasach będzie to leszczyna zwyczajna – Corylus avellana. Lubi stanowiska jasne lub półcieniste, z lekko wilgotnym podłożem – doskonale czują się nad brzegami leśnych stawów i jezior, nadając im magicznej atmosfery. Łukowato wyginające się pędy wyglądają jak wędki, zawieszone nad taflą wody – nic dziwnego, że do dziś leszczynowe pędy służą do improwizowanego wędkarstwa. Z leszczynowych pędów wyplata się także:

faszynę, do wzmacniania brzegów zbiorników wodnych
płoty
kosze.

SAD

Leszczynę znajdziemy także w sadach. Sadownicze, obficie plonujące już od września odmiany leszczyny pospolitej to:

’Syrena’ i 'Warszawski Czerwony’ – niezbyt podatne na atak patogenów; odmiany atrakcyjne także z wyglądu: wiosną kwitną różowymi kotkami a jesienią ich pędy zdobią purpurowe okrywy, skrywające pyszne orzechy
’Halle’ – wcześnie owocuje, orzechy duże w kształcie jajek
’Webba Cenny’ – najsmaczniejsze, wyjątkowo długie orzechy w długich, zamkniętych niemal okrywach i pięknych, pasiastych okrywach

OGRÓD

Warte poznania są także ogrodowe i miejskie odmiany leszczyn:

leszczyna turecka (C. colurna) – przepiękne drzewo alejowe, tolerancyjne odnośnie podłoża i zanieczyszczeń. Dorasta do 20m wysokości, a na szerokość do 12m.

leszczyna pospolita 'Aurea’ – może rosnąć nawet w głębokim cieniu, rozjaśniając go seledynowym ulistnieniem (choć najintensywniejszy będzie jednak w pełnym słońcu). Ma pokrój krzewiasty i osiąga wysokość 3m. Lubi ciężkie gleby.

l. pospolita 'Contorta’ – jej poskręcane pędy wykorzystać można do wielkanocnych dekoracji, kiedy to naturalnie zdobią je długie, żółte kotki. Krzew dobrze znosi cięcie i silnie regeneruje. Dorasta do 5m wysokości i podobnej średnicy. Niestety zawiązuje nieliczne owoce.

l. pospolita 'Pendula’ – drzewo parasol, szczepione na pniu o zwisających nie raz do ziemi pędach. Idealny na ogrodową bazę dla dzieci.

l. południowa (C. maxima) 'Purpurea’ – 5metrowa purpurowa kula, jesienią ozdobiona różowymi sukienkami okryw orzechów.

leszczyna 'Red Majestic’ – kolejna purpurowolistna leszczyna o ekscentrycznie poskręcanych pędach i pomarszczonych liściach.

Leszczynowy krzew wyposażył Kopciuszka w balowe suknie, leszczyna rosła w pobliżu chatki Czerwonego Kapturka. Znajdziemy ją także w ostatnim, dziesiątym tomie Dziecięcych Legend z 1819 roku pt.: "Gałązka leszczyny". Leszczyna zawsze służy magiczną pomocą i ochroną – a jak wiemy, w każdej bajce tkwi ziarno prawdy – lub orzeszek :)

5 CIEKAWOSTEK O LESZCZYNIE

Wystarczy jedno spojrzenie na leszczynę, by poczuć, że nie jest to drzewo zwyczajne.

Oto 5 ciekawostek, które warto zachować w pamięci:

#1 Leszczyny występują tylko na półkuli północnej:

od Anglii przez Europę: leszczyna pospolita (Corylus avellana)
Turcja: leszczyna turecka (C. colurna)
styk Europy i Azji: leszczyna długookrywowa (C. maxima)
Kaukaz: leszczyna kolchidzka (Corylus colchica)
Himalaje: Corylus jacquemontii, Corylus ferox
Chiny: Corylus chinensis, C. fargesii, C. wangii
Japonia: Corylus sieboldiana
po Amerykę Północną: leszczyna amerykańska (Corylus americana).

#2 Leszczyna często pojawia się w baśniach braci Grimm. Leszczynowy krzew wyposażył Kopciuszka w balowe suknie, leszczyna rosła w pobliżu chatki Czerwonego Kapturka. Znajdziemy ją także w ostatnim, dziesiątym tomie Dziecięcych Legend z 1819 roku pt.: „Gałązka leszczyny”. Leszczyna zawsze służy magiczną pomocą i ochroną – a jak wiemy, w każdej bajce tkwi ziarno prawdy – lub orzeszek 🙂

#3 Jeśli spacerując w dziczy obawiamy się ataku węży, weźmy na drogę leszczynową laskę – ma ona ponoć moc odganiania tych gadów.

#4 Leszczynowa różdżka wskazuje nie tylko, gdzie wykopać studnię. Kiedyś posługiwano się nią, by wykryć w tłumie podejrzanych winnego…

#5 Drzewa i krzewy z rodzaju Corylus to element łańcucha troficznego ponad 40 gatunków motyli (także nocnych), a także myszy, wiewiórek a nawet jeleni i saren. Wielu osobników gatunku ludzkiego także nie mogłoby żyć, bez orzechowo-czekoladowego kremu nocciola…

A na koniec jeszcze fragment wyznania miłosnego Czesława Miłosza „Do leszczyny”:

„(…)Kochałem twoją korę, brązową z białym nalotem,
Koloru najzupełniej leszczynowego.
Radują mnie te, co przetrwały, dęby i jesiony,
Ale ty ucieszyłaś mnie najbardziej,
Jak zawsze czarodziejska, z perłami twoich orzechów,
Z pokoleniami wiewiórek, które w tobie tańczyły.(…)”.

A za co kochają leszczynę nasi Czytelnicy?

Podobne wpisy